Mutabakat Nedir?
İki tarafın kendi kayıtlarındaki tutarları karşılaştırıp aynı bakiyede anlaştığını yazılı olarak teyit etmesidir.
Mutabakat, ticari ilişkisi olan iki tarafın belirli bir tarih itibarıyla kendi defterlerindeki bakiyeyi karşılaştırması ve bu bakiyenin doğruluğunu karşılıklı olarak teyit etmesidir. Amaç, aynı alışverişin iki tarafta farklı tutarlarla durmasını fark edip düzeltmektir.
En yaygın türü cari hesap mutabakatıdır: satıcı, alıcıya belirli bir tarihteki bakiyeyi bildirir; alıcı kendi kaydıyla karşılaştırır ve ya onaylar ya da farkı bildirir. Fark çoğu zaman kaydedilmemiş bir fatura, iki kez işlenmiş bir tahsilat ya da farklı döneme yazılmış bir iade kaydından doğar.
Banka mutabakatı ise işletmenin kendi banka hesabı kayıtlarını bankanın gönderdiği hesap özetiyle karşılaştırmasıdır. Ekstredeki her hareketin kayıtlarda karşılığı bulunur; bulunamayanlar eksik kayıt ya da banka masrafı gibi atlanmış kalemlerdir.
Türkiye’de iki mutabakat türü dönemsel olarak öne çıkar: BA formu (mal ve hizmet alımları) ile BS formu (mal ve hizmet satışları) üzerinden yapılan mutabakatlar. Bu formlar belirli hadleri aşan alım ve satımların vergi dairesine bildirilmesini kapsar; tarafların bildirimleri tutmadığında açıklama istenebilir.
Mutabakatın gecikmesi, farkın büyümesine yol açar. Düzenli yapıldığında hata kaynağı bir ya da iki harekete iner; yılda bir yapıldığında yüzlerce hareketin içinde aranır. Bu yüzden çoğu işletme mutabakatı ay sonu kapanışının parçası hâline getirir.