E-Fatura İptali, E-Arşiv Fatura İptali ve 8 Günlük İtiraz Süresi
Fatura iptali ve faturaya itiraz, aynı sorunun iki farklı çözümüdür ve karıştırıldıklarında sonuçları da farklı olur. Bu sayfa iki kavramı ayırır, hangi belge türünde hangi yolun açık olduğunu bir matriste gösterir ve sekiz günlük sürenin son gününü hesaplamanızı sağlar.
Sekiz günlük süre Türk Ticaret Kanunu’nun 21/2. maddesinden gelir: faturayı alan kişi, aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde içeriğine itiraz etmezse faturayı kabul etmiş sayılır. Süre, faturanın düzenlenme tarihinden değil alıcıya iletilme tarihinden işler.
E-arşiv faturada başlangıç bir adım daha inceliklidir: alıcıya iletilme ile GİB’e raporlanma tarihlerinden erken olanı esas alınır. Yandaki araç bu iki tarihi ayrı sorar ve erken olanından hesaplar.
8 Günlük Süre Hesaplayıcı
Süre, faturanın düzenlenme tarihinden değil alıcıya iletilme tarihinden işler.
Belge türünü seçip iletim tarihini girin; sürenin son günü ve kalan gün sayısı anında hesaplansın.
Hesaplama tarayıcınızda yapılır, girdiğiniz tarihler hiçbir yere gönderilmez. Araç, sürenin iletim gününün ertesi günü başladığı kabulüyle çalışır ve resmî tatilleri dikkate almaz; son günü kritik işlerde mali müşavirinize teyit ettirin.
E-fatura iptali mi, faturaya itiraz mı?
İkisi aynı şey değildir. Hangisini kullandığınız, talep reddedilirse faturanın Ba/Bs formlarında nasıl görüneceğini de belirler.
İptal
Gelir İdaresi Başkanlığı iptali şöyle tanımlar: belgenin muhasebe kayıtlarına intikal ettirilme süresinden önce, tarafların belgenin hatalı düzenlendiği konusunda anlaşması. Yani iptal, karşılıklı mutabakata dayanır.
Karşı tarafın gelen iptal talebini onaylama zorunluluğu yoktur.
İtiraz
İtiraz tek taraflıdır: faturayı alan, içeriğine katılmadığını sekiz gün içinde bildirir. Hukuki sonucu TTK 21/2 doğurur; hangi yolla yapılacağını ise TTK 18/3 sayar.
Temel fatura, e-arşiv fatura ve e-serbest meslek makbuzunda itiraz sistem içinden yapılamaz; yalnız harici yollar kullanılır.
Senaryo matrisi: hangi belgede hangi yol açık?
Senaryolar tek bir noktada ayrışır: sistem içinden yanıt dönülebiliyor mu?
| Senaryo | Sistem içinden yanıt | İptal yolu | İtiraz yolu | Süre |
|---|---|---|---|---|
| Temel fatura (e-Fatura) | Hayır | Taraflar faturanın hatalı düzenlendiğinde anlaşır; talep GİB’in iptal/itiraz bildirim ekranından iletilir. | Yalnız TTK 18/3’teki harici yollar: noter, taahhütlü mektup, telgraf veya güvenli elektronik imzalı KEP. | 8 gün — alıcıya iletilme tarihinden |
| Ticari fatura (e-Fatura) | Evet | Alıcı sistem içinden red yanıtı dönebilir; iptal talebi ayrıca GİB’e bildirilir. | Alıcı 8 gün içinde sistem üzerinden kabul veya red yanıtı gönderir. | 8 gün — alıcıya iletilme tarihinden |
| E-Arşiv fatura | Hayır | GİB e-Arşiv Portalı ya da Dijital Vergi Dairesi üzerinden 8 gün içinde iptal edilir. | Yalnız TTK 18/3’teki dört harici yol; ardından GİB’e bildirilir. | 8 gün — iletilme veya GİB’e raporlanmadan erken olanından |
| E-Serbest Meslek Makbuzu | Hayır | GİB portalı üzerinden 8 gün içinde iptal edilir. | Yalnız TTK 18/3’teki dört harici yol; ardından GİB’e bildirilir. | 8 gün |
Tabloda “harici yol” denen dört yöntem TTK 18/3’te sayılır: noter, taahhütlü mektup, telgraf ve güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta (KEP). E-arşiv fatura ve e-serbest meslek makbuzunda itiraz için başka bir kanal yoktur; iptal ise GİB portalı üzerinden yapılır.
Sekiz günlük süre TTK 21/2’den mi, 18/3’ten mi gelir?
Türkçe kaynakların çoğu bu iki maddeyi karıştırır. Doğrusu şudur: sekiz günlük süre TTK 21/2’de yazılıdır. Madde, “bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır” der.
TTK 18/3 ise süreyi değil, itirazın hangi yollarla yapılacağını düzenler. Yani bir itiraz hem 18/3’teki yollardan biriyle yapılmalı, hem de 21/2’deki sekiz günlük süreye uymalıdır. Birini sağlayıp diğerini kaçıran itiraz amacına ulaşmaz.
Noter
Noter aracılığıyla gönderilen ihtarname. Tebliğ tarihi noter kayıtlarıyla belgelenir.
Taahhütlü mektup
İadeli taahhütlü gönderi, itirazın karşı tarafa ulaştığını kanıtlayan en yaygın yoldur.
Telgraf
TTK 18/3’te sayılan klasik yöntem; uygulamada az kullanılsa da hukuken geçerlidir.
Güvenli elektronik imzalı KEP
Kayıtlı Elektronik Posta ile gönderilen, güvenli elektronik imza taşıyan itiraz. Elektronik süreçte en pratik yol.
GİB İptal/İtiraz Bildirimi itirazın kendisi değildir
Portaldan yapılan işlem bir bildirimdir. Türk Ticaret Kanunu anlamında itirazın yerine geçmez. Sıralama şudur: önce TTK 18/3’teki yöntemlerden biriyle ve TTK 21/2’deki sekiz günlük süre içinde itiraz edilir, sonra bu itiraz GİB’e bildirilir.
Bildirim zorunluluğu, 509 Sıra No’lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’ne 526 Sıra No’lu Tebliğ ile eklenen V.10 bölümüyle getirildi ve 1/5/2021 tarihinde yürürlüğe girdi.
- 1Faturanın alıcıya iletilme tarihini (e-arşivde GİB’e raporlanma tarihiyle birlikte erken olanını) belirleyin.
- 2Senaryoya bakın: ticari faturada sistem içinden yanıt dönülebilir; temel fatura, e-arşiv ve e-SMM’de dönülemez.
- 3Sistem içinden yanıt yoksa TTK 18/3’teki dört yoldan biriyle sekiz gün içinde itiraz edin.
- 4İtirazı GİB’in iptal/itiraz bildirim ekranından bildirin.
Talep reddedilirse ne olur?
Karşı tarafın talebi onaylama zorunluluğu yoktur. Reddin sonucu, talebin iptal mi itiraz mı olduğuna göre değişir — bu iki durum birbirine karıştırılmamalıdır.
İptal talebi reddedilirse (simetrik)
İptal talebi reddedilir ya da süresinde onaylanmazsa fatura her iki tarafın formunda da yer alır. Yani belge hiç iptal edilmemiş gibi iki tarafta da görünür.
İtiraz talebi reddedilirse (asimetrik)
İtiraz talebi reddedilir ya da süresinde onaylanmazsa fatura itiraz edenin formunda yer almaz, reddedenin formunda yer alır. Sonuç iki tarafta farklıdır.
“İzleyen ayın 15’i” kuralı
İtiraz talebi, belgenin ait olduğu ayı izleyen ayın 15’inci günü sonuna kadar karşı tarafça kabul edilirse belge sanal Ba/Bs formlarına yansımaz. Bu tarih kaçırılırsa belge formlara girer ve düzeltme yükü büyür.
Dikkat: bu tarih 2025’te değişti
Eşik 03.01.2025 tarihinde 20’den 15’e düşürüldü. İnternetteki Türkçe kaynakların çoğu hâlâ “20” diyor; değişiklik GİB kılavuzunun versiyon tablosunda kayıtlıdır. Eski tarihe göre planlanan bir düzeltme süresinde tamamlanmaz.
Nihai tüketiciye iade: gider pusulası
Tüketici mevzuatı kapsamındaki satışlarda mal iade edildiğinde satıcı gider pusulası (tebliğ metnindeki ifadeyle “gider makbuzu”) düzenler ve iade edilen mala ait faturayı bu belgenin ekinde geri alır. Gider pusulası yedi gün içinde düzenlenir.
Bu hüküm tüketici mevzuatı kapsamındaki satışlar içindir; “mükellef olmayan herkese” diye genellenemez. İşleminizin bu kapsama girip girmediğinden emin değilseniz mali müşavirinize danışın.
Finans Fatura’da iptal ve iade akışı
Mevzuat tarafını siz yönetirsiniz; kayıt tarafını program toparlar.
İade kaydı stoğu geri ekler
İade faturası oluşturduğunuzda iade edilen kalemler stoğa otomatik geri işlenir; sayım farkı oluşmaz.
Cari bakiye kendiliğinden düzelir
Müşterinin borcu iade tutarı kadar azalır. Cari ekstreyi elle düzeltmeniz ya da ters kayıt girmeniz gerekmez.
Belge listesinde ayrı görünür
İptal ve iade kayıtları belge listesinde ayrı satır olarak durur; hangi faturanın neden düzeltildiği geriye dönük izlenebilir.
Doğru belge türü baştan seçilir
Cari kaydını seçtiğinizde alıcının e-fatura mükellefi olup olmadığı sorgulanır; yanlış türde belge kesip iptal etme yükü doğmaz.
Kaynaklar ve son güncelleme
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu — md. 21/2 (sekiz günlük süre) ve md. 18/3 (itiraz yöntemleri)
- GİB e-Fatura İptal/İhtar-İtiraz Bildirim Kılavuzu V1.2 (03.01.2025)
- GİB e-Arşiv İptal/İhtar-İtiraz Bildirim Kılavuzu V1.1 (03.01.2025)
- 509 Sıra No’lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği, V.10 bölümü — 526 Sıra No’lu Tebliğ ile eklendi, yürürlük 1/5/2021
- Kılavuzların güncel sürümleri: gib.gov.tr
Son güncelleme: 11 Ekim 2026
Bu sayfa ve üzerindeki süre hesaplayıcı bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı hesap ve işlem için mali müşavirinize danışın. Mevzuat değişebilir, yukarıdaki künye metnin doğrulandığı tarihi gösterir.
Merak ettikleriniz
Finans Fatura hakkında en çok sorulan soruların cevapları burada. E-fatura entegrasyonu, KVKK uyumu ve banka entegrasyonları dahil tüm detaylar.
Hatalı faturayı düzeltin; sonrakini Finans Fatura ile kesin.
İşletmenizin fatura hacmini paylaşın, size özel teklifi satış ekibimiz hazırlasın.