Mizan Nedir?
Muhasebe hesaplarının borç ve alacak toplamlarıyla kalanlarını tek tabloda gösteren, kayıtların denkliğini sınayan listedir.
Mizan, bir dönem içinde kullanılan tüm muhasebe hesaplarının borç toplamı, alacak toplamı ve bu ikisinin farkı olan borç/alacak kalanını yan yana gösteren tablodur. Çift taraflı kayıt yönteminde her kaydın bir borç bir alacak ayağı olduğundan, mizanda borç toplamı ile alacak toplamının birbirine eşit çıkması beklenir.
Eşitliğin bozulması, kayıtlarda tek taraflı kalmış ya da yanlış tutarla işlenmiş bir fiş olduğunu gösterir. Bu yönüyle mizan bir rapordan çok bir kontrol aracıdır: hatayı tek tek fişlere bakmadan, hesap düzeyinde yakalatır.
Dönemine göre aylık mizan, ara mizan ve kesin mizan gibi adlar alır. Aylık mizan ay kapanışında alınır; kesin mizan ise dönem sonu kayıtlarından sonra, bilanço ve gelir tablosu hazırlanmadan önce düzenlenir.
Mizan muhasebe defterlerinin dilidir ve genellikle mali müşavir tarafından resmî muhasebe programında üretilir. Ön muhasebe tarafında tutulan fatura, tahsilat, stok ve cari kayıtları ise bu defterlerin beslendiği kaynaktır; ön muhasebe ne kadar düzenliyse mizanda çıkan fark o kadar azdır.
Pratikte işletme sahibinin mizandan beklediği şey ayrıntılı hesap listesi değil, iki sorunun cevabıdır: kimden ne kadar alacağım var, elimde ne kadar nakit var. Bu iki soruya cari bakiye ve kasa-banka raporları doğrudan cevap verir.